Fundazioak lanerako eskubidea aldarrikatu du, gizarteratzeko, berreskuratzeko eta gizartean parte hartzeko tresna gisa, adituak, erakundeak, enpresak eta langileak bilduko dituen EHUko Udako Ikastaroan.
Eragintzak 35. urteurrena ospatzen du, 1991n sortu zenetik bere lana gidatu duen konpromisoa berretsiz: osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonei gizarteratzea eta laneratzea lortzeko prozesuetan laguntzea eta kalitatezko enplegua lortzeko eskubidea defendatuz.
Data honen esparruan, fundazioak Udako Ikastaro bat antolatu du, arlo juridikoko, sanitarioko, akademikoko, enpresarialeko eta instituzionaleko profesionalak biltzeko, helburu komun batekin: laneratzearen erronkei buruz hausnartzea eta erantzun partekatuak eraikitzen jarraitzea, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonei enplegua lortzea bermatzeko.
Jardunaldian zehar, 35 urte hauek erakundea sortu zenetik egon den uste sendoa berresteko balio izan dutela nabarmendu zuten: osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonek lan egin dezakete, lan egin nahi dute eta arrakastaz egiten dute aukera eta laguntza egokiak dituztenean. Errealitate hori fundazioak lortutako emaitzetan ere islatzen da. 2025ean, 232 lan-kontratu kudeatu zituen Eragintzak; horietatik 78 enplegu arruntari dagozkio, eta 154, enplegu babestuari. Zifra horiek agerian uzten dute osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen potentziala eta lan-merkatuan sartzeko aukerak sortzearen garrantzia.
Enplegua, suspertzeko funtsezko faktorea
Bere ibilbidean zehar, Eragintzak egiaztatu du enplegua diru-sarrera iturri bat baino askoz gehiago dela. Kalitatezko lan batek autonomia errazten du, autoestimua indartzen du, gizarte-harremanak zabaltzen ditu, egonkortasuna eta segurtasuna ematen ditu eta pertsonei bizi-proiektu propioa eraikitzeko aukera ematen die.
Fundazioaren esperientziak erakusten duenez, enplegua lortzeak funtsezko ekarpena egiten die errekuperazio-prozesuei eta pertsonak beren gaixotasunagatik soilik identifikatuak izatetik beren garapen pertsonal eta profesionalaren protagonista izatera igarotzen dira.
Gizartearentzako gainditu gabeko erronka
Lortutako aurrerapenak gorabehera, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonak dira oraindik enplegu-tasa txikienak dituztenak desgaitasun-profil guztien artean. Errealitate hori, neurri handi batean, osasun mentalari buruz oraindik dagoen ezjakintasunari eta pertsona askoren lan-aukerak baldintzatzen dituen estigmari erantzuten dio.
Fundaziotik gogorarazi dute lanerako eskubideak errealitate eraginkorra izan behar duela pertsona guztientzat, eta erabateko laneratzea oztopatzen duten oztopoak kentzen jarraitzeko deia egin dute.
Ezagutza partekatzeko eta aliantzak sortzeko gune bat
Udako Ikastaroak hiru helburu nagusi azpimarratu zituen: lanerako eskubidea aldarrikatzea erabateko herritarrentzako funtsezko elementu gisa; ebidentzia zientifikotik eta esperientzia profesionaletik abiatuta, kalitatezko enpleguak osasun mentalean duen eragin positiboa balioestea; eta enpresen, administrazio publikoen, gizarte-erakundeen eta unibertsitatearen arteko lankidetza indartzea, erronka horri elkarrekin erantzuteko.
Programak hainbat ikuspegitatik jorratu zituen gai horiek. Jardunaldiaren lehen zatian, Naiara Rodríguez Elorrieta Euskal Herriko Unibertsitateko Lan Zuzenbideko irakasleak osasun mentaleko arazoen ondorioz desgaitasuna duten pertsonek lan egiteko duten eskubidea aztertu zuen arlo juridikotik; Ana González Pinto Euskal Herriko Unibertsitateko Psikiatriako katedradun eta Gasteizko Unibertsitate Ospitaleko Psikiatria Zerbitzuko buruak, berriz, gaixotasun mentala duten pertsonen osasunean kalitatezko enpleguak dituen eragin positiboetan sakondu zuen.
Atsedenaldiaren ondoren, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen laneratzearekin konprometitutako enpresa, erakunde eta instituzioen esperientziak ezagutzeko mahaiarekin jarraitu zen topaketa: EHLABE (Pablo Moratalla), LAVANINDU (Gorka Rojas), Arteche (Keltze Elorriaga), LANBIDE (Maite Martinez), BFAko Enplegu Zuzendaritza Nagusia (Susana Gonzalez). Jardunaldia gehien espero zen tartearekin amaitu zen: Eragintzako programetan parte hartu duten eta enpleguak beren bizitzak nola eraldatu dituen partekatu zuten langileen testigantza, kontratu bakoitzaren atzean ahaleginaren, aukeren eta gainditzearen historia dagoela erakutsiz.
Etorkizunarekiko konpromisoa berritzea
35. urteurren hau egindako bideari begiratzea baino askoz gehiago da Eragintzarentzat, aukera bat baita etorkizunean enpleguak osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonentzat oztopo izateari utzi eta gizarteratzeko, suspertzeko eta erabateko partaidetzarako tresna gisa finkatzeko.
Fundazioak hizlarien, enpresen, erakunde laguntzaileen eta profesionalen, ikasleen eta bertaratuen inplikazioa eskertu zuen, eta nabarmendu zuen elkarrekin lan eginez bakarrik egin ahal izango dela aurrera gizarte inklusiboago baterantz, non talentua eta pertsonen gaitasunak edozein estigmaren gainetik egongo diren.
